# De verschillende UNESCO-lijsten in het kort ![Molen in een wijds landschap](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/hero/public/cynthia-de-luna-459488-unsplash.jpg?itok=W_Io3UBB) **Bijschrift afbeelding:** Het ambacht van de molenaar is een vorm van immaterieel erfgoed. (Foto: Unsplash.com | Cynthia de Luna) **Type:** Achtergrond auteur: [Martijn van Eck](https://unesco.nl/medewerker/martijn-van-eck) Publicatiedatum: 14 januari 2025 Laatst gewijzigd: 7 augustus 2025 **Intro:** UNESCO maakt gebruik van diverse erfgoedlijsten. In dit artikel vind je uitleg over de onderlinge verschillen. UNESCO is de culturele organisatie van de Verenigde Naties en zet zich in om erfgoed wereldwijd te beschermen. Daarvoor gebruikt UNESCO verschillende instrumenten. Het bekendst is het Werelderfgoedverdrag met de daarbij behorende Werelderfgoedlijst. Daarnaast is er het UNESCO-verdrag voor immaterieel erfgoed met een Internationale Representatieve Lijst. Een derde instrument is het ’Memory of the World’-programma met een register waarin documenten van wereldbelang worden opgenomen. Vaak worden deze verschillende lijsten door elkaar gehaald, maar ze verschillen nogal van karakter. ### Werelderfgoed Werelderfgoed is de benaming voor cultureel of natuurlijk erfgoed dat uniek is en van universele waarde voor de mensheid. Op de Werelderfgoedlijst van UNESCO kunnen alleen monumenten, steden of natuurgebieden worden ingeschreven. Een plek op de lijst levert geen geld op van UNESCO. Het land dat een nominatie indient verplicht zich juist om zelf goed voor het erfgoed te zorgen en het te bewaren voor volgende generaties. Nederland heeft het verdrag ondertekend in 1992. Op dit moment staan 1223 werelderfgoederen op de lijst (stand 2024). Het Koninkrijk der Nederlanden kent dertien door UNESCO erkende werelderfgoedsites: ## Werelderfgoed in Nederland ### [Schokland en omgeving](https://unesco.nl/werelderfgoed/schokland-en-omgeving) ![Schokland](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Schokland%20159.jpg?itok=DGyBw0fB) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Schokland en omgeving - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Historisch deel van Willemstad, binnenstad en haven, Curaçao](https://unesco.nl/werelderfgoed/historisch-deel-van-willemstad-binnenstad-en-haven-curacao) ![Willemstad Curacao Neth. Ant.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/willemstad_curacao_neth_ant.jpg?itok=ZpJSWPGx) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | Jessica Bee) ### [Molens van Kinderdijk-Elshout](https://unesco.nl/werelderfgoed/molens-van-kinderdijk-elshout) ![Kinderdijk](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Kinderdijk%20ochtend%20048.jpg?itok=8MA40JYZ) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Molens van Kinderdijk-Elshout - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Ir. D.F. Woudagemaal (D.F. Wouda Stoompompstation)](https://unesco.nl/werelderfgoed/ir-df-woudagemaal-df-wouda-stoompompstation) ![Woudagemaal](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Ir%20DF%20Wouda-Gemaal%20010.jpg?itok=YcDHe2nw) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Ir. D.F. Woudagemaal - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Droogmakerij de Beemster (Beemster Polder)](https://unesco.nl/werelderfgoed/droogmakerij-de-beemster-beemster-polder) ![Droogmakerij de Beemster](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Beemster%20007.jpg?itok=0H8uPwnS) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Droogmakerij de Beemster - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Rietveld Schröderhuis](https://unesco.nl/werelderfgoed/rietveld-schroderhuis) ![Rietveld Schröderhuis](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Rietveld%20Schr%C3%B6derhuis%20064.jpg?itok=lzizjBNl) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Rietveld Schröderhuis - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Waddenzee](https://unesco.nl/werelderfgoed/waddenzee) ![Wadden Sea](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/wadden_sea.jpg?itok=yosMyQ88) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | Sint Smeding) ### [Zeventiende-eeuwse grachtengordel van Amsterdam binnen de Singelgracht](https://unesco.nl/werelderfgoed/zeventiende-eeuwse-grachtengordel-van-amsterdam-binnen-de-singelgracht) ![Amsterdamse Grachtengordel](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Amsterdam%20vanaf%20het%20water%20001.jpg?itok=pD2IWN2C) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Amsterdamse Grachtengordel - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Van Nellefabriek](https://unesco.nl/werelderfgoed/van-nellefabriek) ![Van Nellefabriek](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Van%20Nelle%20Fabriek%20069.jpg?itok=oPT_5flA) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Van Nellefabriek - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Hollandse Waterlinies](https://unesco.nl/werelderfgoed/hollandse-waterlinies) ![Het Fort bij Uitermeer maakt deel uit van Werelderfgoedsite Hollandse Waterlinies.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-12/jessica_de_korte_-_fort_bij_uitermeer-k.jpg?h=e02a1f79&itok=Qr69a24V) **Bijschrift afbeelding:** Het Fort bij Uitermeer maakt deel uit van Werelderfgoedsite Hollandse Waterlinies. (Foto: Jessica de Korte) ### [Koloniën van Weldadigheid](https://unesco.nl/werelderfgoed/kolonien-van-weldadigheid) ![Veenhuizen](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Veenhuizen%20062.jpg?itok=j2JnkPEa) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Veenhuizen - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Grenzen van het Romeinse Rijk – De Neder-Germaanse Limes](https://unesco.nl/werelderfgoed/grenzen-van-het-romeinse-rijk-de-neder-germaanse-limes) ![Neder-Romeinse Limes DomUnder in Utrecht ](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/DomUnder%20004.jpg?itok=V1N6KKV2) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Eise Eisinga Planetarium](https://unesco.nl/werelderfgoed/eise-eisinga-planetarium) ![Interieur van het Eise Eisinga Planetarium](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Planetarium%20Eise%20Eisinga%20004.jpg?itok=2Yd_QxNa) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Bertel Kolthof | © Stichting Werelderfgoed Nederland) ## Immaterieel erfgoed Immaterieel erfgoed is ‘levend erfgoed’. Het omvat gewoonten, voorstellingen, rituelen, tradities, uitdrukkingen, bijzondere kennis of vaardigheden die gemeenschappen en groepen (en soms zelfs individuen) erkennen als een vorm van cultureel erfgoed en overdragen naar volgende generaties. Twee voorbeelden zijn de ‘Belgische biercultuur’ of ‘de Franse keuken’. Er staan 788 vormen van immaterieel erfgoed uit 150 landen op de verschillende lijsten van Immaterieel Erfgoed (stand 2025). Een belangrijk verschil met werelderfgoed is dat immaterieel erfgoed niet uniek of van wereldbetekenis hoeft te zijn. Doelstelling van de Internationale Lijst is het tonen van de enorme diversiteit aan immaterieel erfgoed in de wereld. Daarnaast hoeft een immaterieel erfgoed niet precies hetzelfde te blijven maar mag met de tijd nieuwe vormen aannemen. Nederland heeft het Immaterieel Erfgoedverdrag van UNESCO in 2012 geratificeerd. Inmiddels zijn vijf immateriële erfgoederen uit ons land ingeschreven op de Internationale Representatieve Lijst van Immaterieel Erfgoed van UNESCO. ## Door UNESCO erkend Immaterieel erfgoed in Nederland ### [Ambacht van de molenaar](https://unesco.nl/immaterieel-erfgoed/ambacht-van-de-molenaar) ![Molenaars aan het werk. (Foto: CC/Flickr.com | Nederlands Openluchtmuseum, Caroline Berkhof)](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/molenaar.jpg?itok=GDGEsReH) **Bijschrift afbeelding:** Molenaars aan het werk. (Foto: CC/Flickr.com | Nederlands Openluchtmuseum, Caroline Berkhof) ### [Valkerij](https://unesco.nl/immaterieel-erfgoed/valkerij) ![Slechtvalk](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/steve-harvey-GFUEudfslPY-unsplash.jpg?itok=r7ehL8RN) **Bijschrift afbeelding:** Een slechtvalk. **Bron afbeelding:** [(Foto: Steve Harvey)](https://unsplash.com/@trommelkopf) ### [Zomercarnaval van Rotterdam](https://unesco.nl/immaterieel-erfgoed/zomercarnaval) ![Het Zomercarnaval in Rotterdam is door Unesco op de Internationale Representatieve Lijst van Immaterieel Erfgoed van de Mensheid geplaatst. (Foto: Ramon Tawjoeram)](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Ramon%20Tawjoeram_DSC06780.JPG?itok=RnL5GxHM) **Bijschrift afbeelding:** Het Zomercarnaval in Rotterdam is door Unesco op de Internationale Representatieve Lijst van Immaterieel Erfgoed van de Mensheid geplaatst. (Foto: Ramon Tawjoeram) ### [Graslandbevloeiing](https://unesco.nl/immaterieel-erfgoed/graslandbevloeiing) ![Een vloeiweide op het Lankheet van het klassieke (middeleeuwse) ‘volvelds’-type: door het water in een beek op te stuwen en via een aanvoersloot naar een weide te leiden, kan een zo'n breed mogelijk oppervlak van de weide worden bevloeid. Het watersysteem dat deze oude weidepercelen verbond is in 1999 gereconstrueerd en hersteld. Gaandeweg zijn ongeveer 16 hectare hooiland weer als vloeiweiden in gebruik genomen.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Vloeiweide%20basisfoto.jpeg?itok=PuVhVwVy) **Bijschrift afbeelding:** Een vloeiweide op het Lankheet van het klassieke (middeleeuwse) ‘volvelds’-type: door het water in een beek op te stuwen en via een aanvoersloot naar een weide te leiden, kan een zo'n breed mogelijk oppervlak van de weide worden bevloeid. Het watersysteem dat deze oude weidepercelen verbond is in 1999 gereconstrueerd en hersteld. Gaandeweg zijn ongeveer 16 hectare hooiland weer als vloeiweiden in gebruik genomen. ### [Corsocultuur](https://unesco.nl/immaterieel-erfgoed/corsocultuur) ![Het Bloemencorso in Zundert in 2019.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2021-12/Corso%20Zundert%202019%20-%20photo%20Malou%20Evers.jpg?itok=-ckAzC1t) **Bijschrift afbeelding:** Het Bloemencorso in Zundert in 2019. ### Documentair erfgoed Met het ‘Memory of the World’-Programma (MoW) ondersteunt UNESCO de lidstaten van de organisatie bij het behouden van hun documentair erfgoed. Het register toont documenten – van kleitabletten tot digitale bestanden – van uitzonderlijke waarde en draagt zo bij aan meer begrip voor het belang van bibliotheken, archieven en andere bewaarinstellingen. Voorbeelden hiervan zijn: de dagboeken van Anne Frank, de oudste bewaard gebleven Koran, de originele filmnegatieven van The Wizard of Oz of de rechtbankverslagen van het Mandelaproces uit 1963. Nederland heeft 24 inschrijvingen op het internationale ‘Memory of the World’-Register van UNESCO staan (stand 2025). ## Documenten en collecties ingeschreven op het Internationale Memory of the World Register van UNESCO ### [Archieven van de Verenigde Oost-Indische Compagnie](https://unesco.nl/memory-of-the-world/archieven-van-de-verenigde-oost-indische-compagnie) ![Octrooi van de VOC uit 1602 (Beeld: Wikimedia Commons)](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/NL-HaNA_1.04.02_1_19.jpg?itok=XGw7E-k7) **Bijschrift afbeelding:** Octrooi van de VOC uit 1602 (Beeld: Wikimedia Commons) ### [Archieven van de West-Indische Compagnie](https://unesco.nl/memory-of-the-world/archieven-van-de-west-indische-compagnie) ![Fragment van de Ampliatie op het Octrooi van de Oude West-Indische Compagnie.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/WIC.jpg?itok=sdIzmvkR) **Bijschrift afbeelding:** Fragment van de Ampliatie op het Octrooi van de Oude West-Indische Compagnie. **Bron afbeelding:** [(Foto: Nationaal Archief)](http://proxy.handle.net/10648/90bb8db0-d717-78b5-88f5-43854ac54199) ### [Archieven van de Middelburgsche Commercie Compagnie](https://unesco.nl/memory-of-the-world/archieven-van-de-middelburgsche-commercie-compagnie) ![Voorblad Scheepsjournaal MMC-archief](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Archief_MCC-_Voorblad_scheepsjournaal_NL-MdbZA_20_429_0001.jpg?itok=yQzmcF07) **Bijschrift afbeelding:** Fragment van het voorblad van het eerste journaal van het fregat Geertruyda en Christina, 1767-1786 van de Middelburgsche Commercie Compagnie (MCC) op haar 7e reis naar Guinee-Suriname van 29 juli 1783 tot 17 augustus 1785. **Bron afbeelding:** [(Zeeuws Archief, MCC)](http://www.zeeuwsarchief.nl) ### [Bibliotheek Ets Haim](https://unesco.nl/memory-of-the-world/bibliotheek-ets-haim) ![Interieur van Bibliotheek Ets Haim](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-10/interieur_van_de_bibliotheek_ets_haim_van_de_portugese_synagoge_te_amsterdam_-_amsterdam_-_20408341_-_rce.jpg?itok=VE_AyL8Y) **Bijschrift afbeelding:** Interieur van Bibliotheek Ets Haim. **Bron afbeelding:** [(Foto: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, CC BY-SA 4.0)](https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=24110571) ### [Collectie Desmet](https://unesco.nl/memory-of-the-world/collectie-desmet) ![Beeld uit de film L'orgie Romaine, 1911.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/orgieromaine2.jpg?itok=vD3o9dbm) **Bijschrift afbeelding:** Beeld uit de film L'orgie Romaine, 1911. (Collectie Desmet | EYE) ### [Dagboeken van Anne Frank](https://unesco.nl/memory-of-the-world/dagboeken-van-anne-frank) ![Dagboek van Anne Frank.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Anne_Frank_Diary_at_Anne_Frank_Museum_in_Berlin-pages-92-93.jpg?itok=RBB4c1rI) **Bijschrift afbeelding:** Dagboek van Anne Frank. ### [La Galigo](https://unesco.nl/memory-of-the-world/la-galigo) ![fragment van La Galigo](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/lagaligo.jpg?itok=lR9jHFFz) ### [Marx’ Communistisch Manifest en Das Kapital](https://unesco.nl/memory-of-the-world/marx-communistisch-manifest-en-das-kapital) ![Fragment van de eerste druk van Das Kapital, deel I (1867), met handgeschreven correcties van Marx.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Das_Kapital2.png?itok=ULiLSESI) **Bijschrift afbeelding:** Fragment van de eerste druk van Das Kapital, deel I (1867), met handgeschreven correcties van Marx. (Foto: IISG) ### [Babad Diponegoro - autobiografische kroniek van prins Diponegoro](https://unesco.nl/memory-of-the-world/babad-diponegoro-autobiografische-kroniek-van-prins-diponegoro) ![Fragment van de Babad Diponegoro.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Diponegoro2.jpg?itok=SCidgRDw) **Bijschrift afbeelding:** Fragment van de Babad Diponegoro. (Collectie Indonesische Nationale Bibliotheek) ### [Utrechts Psalter](https://unesco.nl/memory-of-the-world/utrechts-psalter) ![Fragment uit het Utrechts Psalter.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Utrechts_Psalter.jpg?itok=IdPkm53L) **Bijschrift afbeelding:** Fragment uit het Utrechts Psalter, een vorm van documentair erfgoed (Collectie Universiteitsbibliotheek Utrecht) ### [Deel van de collectie van The Language Archive](https://unesco.nl/memory-of-the-world/deel-van-de-collectie-van-the-language-archive) ![Onderzoeker Gunter Senft (r) is in gesprek met een spreker van de Kilivila-taal, tijdens zijn onderzoek op de Kiriwina-eilanden in Papoea-Nieuw-Guinea.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/language-archive3.jpg?itok=Bn6nbDli) **Bijschrift afbeelding:** Onderzoeker Gunter Senft (r) is in gesprek met een spreker van de Kilivila-taal, tijdens zijn onderzoek op de Kiriwina-eilanden in Papoea-Nieuw-Guinea. (Foto: Stephen Levinson) ### [Westerborkfilm](https://unesco.nl/memory-of-the-world/westerborkfilm) ![Het Sinti-meisje Settela Steinbach kijkt naar buiten vanuit de trein die haar naar Auschwitz zal brengen (still uit de Westerborkfilm).](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Westerbork_Settela.jpg?itok=7Gcw3Cjs) **Bijschrift afbeelding:** Het Sinti-meisje Settela Steinbach kijkt naar buiten vanuit de trein die haar naar Auschwitz zal brengen (still uit de Westerborkfilm). ### [Amsterdams Notarieel Archief 1578-1915](https://unesco.nl/memory-of-the-world/amsterdams-notarieel-archief-1578-1915) ![Notarieel Archief van Amsterdam.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-09/stadsarchief_amsterdam_depot_fotorenedenengelsman_7475.jpg?h=385f6c9c&itok=QLkLwxvU) **Bijschrift afbeelding:** Het Amsterdams Notarieel Archief 1578-1915 staat ingeschreven op het Memory of the World Register van UNESCO. (Foto: Stadsarchief Amsterdam | René den Engelsman) ### [Filosofische nalatenschap van Ludwig Wittgenstein](https://unesco.nl/memory-of-the-world/filosofische-nalatenschap-van-ludwig-wittgenstein) ![Ludwig Wittgenstein](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/wittgenstein.jpg?itok=AsKGYUvE) **Bijschrift afbeelding:** Ludwig Wittgenstein. ### [Archief van Aletta Jacobs](https://unesco.nl/memory-of-the-world/archief-van-aletta-jacobs) ![](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2018-09/Aletta%20Jacobs.jpg?itok=lX4n-11c) ### [Manuscripten van de Panji-verhalen](https://unesco.nl/memory-of-the-world/manuscripten-van-de-panji-verhalen) ![Een afbeelding van een de manuscripten met Panji-verhalen. (Foto: Universitaire Bibliotheken Leiden)](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Panji1.png?itok=1KT0tiRY) **Bijschrift afbeelding:** Een afbeelding van een de manuscripten met Panji-verhalen. (Foto: Universitaire Bibliotheken Leiden) ### [De Digitale Stad](https://unesco.nl/memory-of-the-world/de-digitale-stad) ![Terminal van de Digitale Stad in Amsterdam Museum.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/DDS%20Station-for-Information-Specialists-at-the-Grave-Diggers-Party%20%2810%29.jpg?itok=-qDftzy8) **Bijschrift afbeelding:** Terminal van de Digitale Stad in Amsterdam Museum. ### [Hikayat Aceh](https://unesco.nl/memory-of-the-world/hikayat-aceh) ![Hikayat Aceh](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Or%201954%20%201.%20pp%201-2%20.jpeg?itok=-K8gDHXf) **Bijschrift afbeelding:** Een van de drie exemplaren van de Hikayat Aceh. (Foto: Universiteitsbibliotheek Leiden) ### [Documentair erfgoed van tot slaaf gemaakten van de Nederlandse Caraïben en hun afstammelingen 1816 – 1969](https://unesco.nl/memory-of-the-world/documentair-erfgoed-van-tot-slaaf-gemaakten-van-de-nederlandse-caraiben-en-hun) ![Bewijs van inschrijving van een een voormalig tot slaaf gemaakte. (Beeld: Nationaal Archief Curaçao)](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/CW_NAC_217_Districtsmeesters_Juliana_Brenneker_22_109_1863_0056_1.jpg?itok=KB9O9zDC) **Bijschrift afbeelding:** Bewijs van inschrijving van een een voormalig tot slaaf gemaakte. (Beeld: Nationaal Archief Curaçao) ### [Erasmus Collectie](https://unesco.nl/memory-of-the-world/erasmus-collectie) ![De Erasmus Collectie is één van de vier nieuw ingeschreven erfgoedcollecties op het Internationale Memory of the World Register van Unesco. (Foto: Bibliotheek Rotterdam)](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Appendix%204_shelfs%2010%20G%20and%20H.jpg?itok=tKCN-za8) **Bijschrift afbeelding:** De Erasmus Collectie is één van de vier nieuw ingeschreven erfgoedcollecties op het Internationale Memory of the World Register van Unesco. (Foto: Bibliotheek Rotterdam) ### [De eerste reis rond de wereld van Ferdinand Magellaan](https://unesco.nl/memory-of-the-world/de-eerste-reis-rond-de-wereld-van-ferdinand-magellaan) ![Kaart uit het Leidse manuscript.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-01/Magellaan2.jpg?h=f524820d&itok=rSCvy2aZ) **Bijschrift afbeelding:** Kaart uit het Leidse manuscript. (Foto: Universitaire Bibliotheken Leiden) ### [Delta Archieven](https://unesco.nl/memory-of-the-world/delta-archieven) ![De Delta Archieven zijn een van de nieuwe inschrijvingen op het Nederlandse Memory of the World Register. De Deltacommissie lichtte vanaf 1954 haar plannen toe met een grote kaart van 2,75x3,85 meter. Hierop waren de voorgenomen afsluitingen van de zeearmen weergegeven. Twee exemplaren, de een met Nederlandse en de andere met Engelse tekst, zijn bewaard gebleven evenals hun houten reiskoffers. (Foto Zeeuws Archief)](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Reiskisten%20kaarten%20Deltaplan%20-%20Rijkswaterstaat%20Deltadienst%20afd.%20Voorlichting%20inv.nrs%20774-775.jpg?itok=WZp8M1GQ) **Bijschrift afbeelding:** De Delta Archieven zijn een van de nieuwe inschrijvingen op het Nederlandse Memory of the World Register. De Deltacommissie lichtte vanaf 1954 haar plannen toe met een grote kaart van 2,75x3,85 meter. Hierop waren de voorgenomen afsluitingen van de zeearmen weergegeven. Twee exemplaren, de een met Nederlandse en de andere met Engelse tekst, zijn bewaard gebleven evenals hun houten reiskoffers. (Foto Zeeuws Archief) ### [De grootformaat 68mm films van de Mutoscope & Biograph Company](https://unesco.nl/memory-of-the-world/de-grootformaat-68mm-films-van-de-mutoscope-biograph-company) ![Een still uit een film over New York in 1896. (Foto: Eye Filmmuseum).](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/View%20on%20Boulevard%20NYC%201896%20ZP-5016-124.jpeg?itok=x4ckW0X6) **Bijschrift afbeelding:** Een still uit een film over New York in 1896. (Foto: Eye Filmmuseum). ### [De Kartini Brieven en Archieven: de strijd voor gendergelijkheid](https://unesco.nl/memory-of-the-world/de-kartini-brieven-en-archieven-de-strijd-voor-gendergelijkheid) ![Brief van Kartini](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-07/brief_van_kartini_2.png?h=a3f1db18&itok=N0Dj3uYq)