Met het Memory of the World Programma (MoW) bevordert Unesco de bescherming van documentair erfgoed en probeert ze het grote publiek kennis te laten maken met deze belangrijke vorm van erfgoed.

Memory of the World

Het programma is de laatste jaren in zwaar weer beland doordat Unesco-lidstaten het oneens zijn over controversiële nominaties. Deze crisis heeft ertoe geleid dat de nominatiecyclus voor onbepaalde tijd is stopgezet. Binnen de Uitvoerende Raad van Unesco is een agenda aangenomen om het programma de komende periode opnieuw vorm te geven, zodat betwiste nominaties beter beheerst kunnen worden. Het MoW Comité heeft de Nederlandse overheid geadviseerd over een enquête die Unesco hierover aan de lidstaten voorlegde.

Het Nationale MoW Comité voerde een vervolgproject uit over Wikipedia en Surinaams en Caribisch Erfgoed: Wiki goes Caribbean. In het Wereldmuseum in Rotterdam, het Koninklijk Instituut voor Taal, Land en Volkenkunde in Leiden, het Rijksmuseum in Amsterdam en het Nationaal Archief in Den Haag vonden bijeenkomsten plaats waar geïnteresseerden in Surinaamse en Caribische cultuur, enthousiast gemaakt werden om hun kennis en expertise te delen op Wikipedia. Wikimedia Nederland zal het project tot december 2019 voortzetten.

In samenwerking met het Travelling Caribbean Heritage project van het KITLV, de Erasmus Universiteit en partners op Curaçao, Aruba en Bonaire werden enige tientallen erfgoedspecialisten getraind in het gebruik van Wikimedia bij onderwijs en erfgoedinventarisatie.

Een ander project van het Comité betreft een onderzoek naar de geschiedenis van de Westerborkfilm (in 2017 toegevoegd aan het MoW Register) door het NIOD. De onderzoekers hopen hierbij de geschiedenis van de film te reconstrueren en misschien zelfs verloren fragmenten van de film terug te vinden.

Het MoW Comité kreeg in 2018 een nieuwe voorzitter, Martin Berendse. Hij is de opvolger van Reinier Salverda. Berendse is directeur van de Openbare Bibliotheek Amsterdam. Daarvoor was hij Rijksarchivaris en president van het International Council of Archives.

Met collega’s van de Duitse en de Poolse Unesco Commissies is een project uitgevoerd om Europese Unesco Commissies en MoW Comités commentaar te laten geven op de Implementation Guidelines bij de 2015 Aanbeveling Documentair Erfgoed die geschreven worden door de Australische expert Ray Edmondson. Als experiment in Europese samenwerking heeft het project ook interesse gewekt bij het MoW Secretariaat in Unesco Parijs. Negen landen leverden input.

Memory of the World Comité

Het Nederlandse MoW-comité had in 2018 uit de volgende leden:

Reinier Salverda, University College London & Fryske Akademy (KNAW) (voorzitter tot juni 2018) | Martin Berendse, Openbare Bibliotheek van Amsterdam (voorzitter vanaf juni 2018) | Irene Gerrits, Nationaal Archief | Lucinda Jones, Koninklijke Bibliotheek | Gerard Nijssen, Beeld researcher en tentoonstellingsmaker| Martine Pronk, Universiteitsbibliotheek Utrecht | Marco Streefkerk, Stichting Digitaal Erfgoed Nederland | Valika Smeulders, Pasado Presente | Henk Wals, Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis | Hans van der Windt, Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid

Waarnemers:
Dirk Dekkers, Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap | Vincent Wintermans, Nederlandse Unesco Commissie, bureau

Jan Bos werkzaam bij de Koninklijke Bibliotheek is lid van het Memory of the World Register Sub-Committee bij Unesco in Parijs.