Overslaan en naar de inhoud gaan

Werkprogramma Nederlandse Unesco Commissie 2024-2025

Marielies Schelhaas 26 februari 2024

Strategische lijn 2: Inzetten op wereldburgerschap

Onderwijs heeft het vermogen levens te veranderen en is essentieel om onze relatie met elkaar en met de wereld opnieuw vorm te geven. De term transformative education is de leidende term binnen de Verenigde Naties en daarmee binnen Unesco op het gebied van onderwijs.

Het gaat om het toerusten van leerlingen van alle leeftijden met de kennis, vaardigheden, waarden en attitudes om wereldwijde uitdagingen als klimaat, polarisatie en mensenrechten aan te pakken.


Transformative education, ons eerdere werk op het gebied van wereldburgerschap, en de recente Unesco Recommendation op het gebied van onderwijs vormen het kader voor de Commissie:

Met transformative education wil de Commissie de discussie over de grotere opdracht van het onderwijs aanwakkeren. We voeren het gesprek over wereldburgerschap en de veranderende kracht van onderwijs: met vragen als ‘waartoe leiden we jongeren op’, ‘hoe kan het onderwijs meebewegen met de veranderingen in de maatschappij’ en ‘hoe waarborgen we een gelijkwaardige positie van praktisch en theoretisch onderwijs’. 

Tijdens de Algemene Conferentie eind 2023 hebben de lidstaten van Unesco de Recommendation on Education for Peace and Human Rights, International Understanding, Cooperation, Fundamental Freedoms, Global Citizenship and Sustainable Development aangenomen, leidraad voor ons toekomstig werk. 

De Commissie heeft de afgelopen jaren bijgedragen aan de inbedding van Wereldburgerschap in het onderwijs, aansluitend bij SDG4. Dat zet de Commissie voort. 

De Commissie zet op het gebied van onderwijs in op een aantal activiteiten en handelingsperspectieven:

  • De Commissie heeft een agenderende en inspirerende rol op het gebied van wereldburgerschap. 
    - Er komt een vernieuwde druk van het in 2021 verschenen Handboek burgerschapsonderwijs, editie Wereldburgerschap. Het handboek (zowel de papieren als online versie) worden breed gedeeld in het VO in Nederland.

    - De in 2023 ontwikkelde doorlopende leerlijnen Wereldburgerschap voor vmbo b/k, vmbo t, havo en vwo vormen de basis voor het wereldburgerschapsonderwijs op Unesco-scholen en moeten de komende jaren verder ingebed worden. De Commissie onderzoekt de toepasbaarheid van de leerlijnen voor PO. 

    - Aansluitend op de leerlijnen is een collectie digitaal lesmateriaal Wereldburgerschap, Duurzaamheid en Erfgoed ontwikkeld in Wikiwijs, beschikbaar voor alle scholen (PO, VO, MBO, HBO). Deze kennisbasis wordt in ’24-’25 verder uitgebreid.
     
  • We gaan het overkoepelende thema transformative education, samen met de nieuwe Unesco Recommendation on Education verder uitwerken en concretiseren. Ook willen we de essentie en de uitwerking communiceren met een breed publiek, te beginnen met de Unesco-scholen.
     
  • Graag wil de Commissie verder met een pilot project met Unesco internationaal waarin in 2022-2023 twee scholen uit het Nederlandse scholennetwerk samenwerkten met scholen in Indonesië, aan de hand van een VOC-archiefstuk (Unesco Memory of the World). We willen dit graag uitwerken in samenwerking met Unesco Commissies en scholen in de Cariben en Suriname (afhankelijk van financiering). Hiermee communiceren en inspireren we het gedachtegoed van Unesco op een toegepaste en toegankelijke manier.