# Werelderfgoed ![Fort bij Uitermeer](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/hero/public/2025-09/jessica_de_korte_-_fort_bij_uitermeer-k.jpg?h=f795ec71&itok=YBJvgYCg) **Bijschrift afbeelding:** Het Fort bij Uitermeer maakt deel uit van Werelderfgoedsite Hollandse Waterlinies. (Foto: Jessica de Korte) Het Koninkrijk der Nederlanden telt dertien werelderfgoedsites. Daarvan liggen er twaalf in Nederland en een in Curaçao. ## Werelderfgoed UNESCO Werelderfgoed omvat de meest bijzondere gebouwen, gebieden en natuur van de wereld. Omdat deze plekken uniek en betekenisvol zijn, zijn ze van belang voor de hele mensheid. Door de sites zorgvuldig te beheren en te bewaren voor volgende generaties kunnen we blijvend kennis nemen van elkaars erfgoed. Dat vergroot het begrip en respect voor elkaar. Wereldwijd zijn er bijna [1250 Werelderfgoedsites](https://unesco.nl/werelderfgoed "Werelderfgoed"). Dertien van deze bijzondere locaties liggen in het Koninkrijk der Nederlanden. ## 13 Werelderfgoedsites in het Koninkrijk der Nederlanden ### [Schokland en omgeving](https://unesco.nl/werelderfgoed/schokland-en-omgeving) ![Schokland](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Schokland%20159.jpg?itok=DGyBw0fB) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Schokland en omgeving - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Historisch deel van Willemstad, binnenstad en haven, Curaçao](https://unesco.nl/werelderfgoed/historisch-deel-van-willemstad-binnenstad-en-haven-curacao) ![Willemstad Curacao Neth. Ant.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/willemstad_curacao_neth_ant.jpg?itok=ZpJSWPGx) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | Jessica Bee) ### [Molens van Kinderdijk-Elshout](https://unesco.nl/werelderfgoed/molens-van-kinderdijk-elshout) ![Kinderdijk](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Kinderdijk%20ochtend%20048.jpg?itok=8MA40JYZ) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Molens van Kinderdijk-Elshout - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Ir. D.F. Woudagemaal (D.F. Wouda Stoompompstation)](https://unesco.nl/werelderfgoed/ir-df-woudagemaal-df-wouda-stoompompstation) ![Woudagemaal](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Ir%20DF%20Wouda-Gemaal%20010.jpg?itok=YcDHe2nw) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Ir. D.F. Woudagemaal - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Droogmakerij de Beemster (Beemster Polder)](https://unesco.nl/werelderfgoed/droogmakerij-de-beemster-beemster-polder) ![Droogmakerij de Beemster](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Beemster%20007.jpg?itok=0H8uPwnS) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Droogmakerij de Beemster - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Rietveld Schröderhuis](https://unesco.nl/werelderfgoed/rietveld-schroderhuis) ![Rietveld Schröderhuis](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Rietveld%20Schr%C3%B6derhuis%20064.jpg?itok=lzizjBNl) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Rietveld Schröderhuis - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Waddenzee](https://unesco.nl/werelderfgoed/waddenzee) ![Wadden Sea](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/wadden_sea.jpg?itok=yosMyQ88) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: CC/Flickr.com | Sint Smeding) ### [Zeventiende-eeuwse grachtengordel van Amsterdam binnen de Singelgracht](https://unesco.nl/werelderfgoed/zeventiende-eeuwse-grachtengordel-van-amsterdam-binnen-de-singelgracht) ![Amsterdamse Grachtengordel](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Amsterdam%20vanaf%20het%20water%20001.jpg?itok=pD2IWN2C) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Amsterdamse Grachtengordel - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Van Nellefabriek](https://unesco.nl/werelderfgoed/van-nellefabriek) ![Van Nellefabriek](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Van%20Nelle%20Fabriek%20069.jpg?itok=oPT_5flA) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Van Nellefabriek - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Hollandse Waterlinies](https://unesco.nl/werelderfgoed/hollandse-waterlinies) ![Het Fort bij Uitermeer maakt deel uit van Werelderfgoedsite Hollandse Waterlinies.](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/2025-12/jessica_de_korte_-_fort_bij_uitermeer-k.jpg?h=e02a1f79&itok=Qr69a24V) **Bijschrift afbeelding:** Het Fort bij Uitermeer maakt deel uit van Werelderfgoedsite Hollandse Waterlinies. (Foto: Jessica de Korte) ### [Koloniën van Weldadigheid](https://unesco.nl/werelderfgoed/kolonien-van-weldadigheid) ![Veenhuizen](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Veenhuizen%20062.jpg?itok=j2JnkPEa) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Veenhuizen - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Grenzen van het Romeinse Rijk – De Neder-Germaanse Limes](https://unesco.nl/werelderfgoed/grenzen-van-het-romeinse-rijk-de-neder-germaanse-limes) ![Neder-Romeinse Limes DomUnder in Utrecht ](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/DomUnder%20004.jpg?itok=V1N6KKV2) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ### [Eise Eisinga Planetarium](https://unesco.nl/werelderfgoed/eise-eisinga-planetarium) ![Interieur van het Eise Eisinga Planetarium](https://unesco.nl/sites/default/files/styles/overview/public/Planetarium%20Eise%20Eisinga%20004.jpg?itok=2Yd_QxNa) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Bertel Kolthof | © Stichting Werelderfgoed Nederland) ## Ontdek het Werelderfgoed! ![Foto van Stonehenge, werelderfgoed. Verschillende stenen op een grasveld.](https://unesco.nl/sites/default/files/2025-08/k-mitch-hodge-oq9pecond48-unsplash.jpg) **Bijschrift afbeelding:** Stonehenge. (Foto: K. Mitch Hodge via Unsplash). **Bron afbeelding:** [https://images.unsplash.com/photo-1599833975787-5c143f373c30?q=80&w=1228&auto=format&fit=crop&ixlib=rb-4.1.0&ixid=M3wxMjA3fDB8MHxwaG90by1wYWdlfHx8fGVufDB8fHx8fA%3D%3D](https://images.unsplash.com/photo-1599833975787-5c143f373c30?q=80&w=1228&auto=format&fit=crop&ixlib=rb-4.1.0&ixid=M3wxMjA3fDB8MHxwaG90by1wYWdlfHx8fGVufDB8fHx8fA%3D%3D) Op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staan op dit moment 1248 werelderfgoedsites. Zoek en vind ze op onze interactieve kaart of lijst. [Naar de Werelderfgoedlijst](https://unesco.nl/werelderfgoed) ## Veelgestelde vragen **Q: Wat is Werelderfgoed?** **A:** UNESCO Werelderfgoed is erfgoed van uitzonderlijke universele waarde voor de mensheid. Het kan gaan om natuurgebieden, monumenten, gebouwen of landschappen die uniek zijn, en daarom wereldwijd beschermd worden. **Q: Kan ik Werelderfgoed bezoeken?** **A:** Ja, vrijwel alle Werelderfgoederen in Nederland zijn openbaar toegankelijk. Denk aan wandelingen langs de Hollandse Waterlinies, een bezoek aan de Van Nellefabriek of een tocht door de Beemster. Bezoek de website van het betreffende erfgoed voor actuele informatie. **Q: Hoeveel Werelderfgoedsites zijn er?** **A:** Wereldwijd zijn er ongeveer 1250 Werelderfgoedsites. In het Koninkrijk der Nederlanden zijn momenteel 13 werelderfgoedsites. **Q: Waarom is Werelderfgoed belangrijk?** **A:** Werelderfgoed vertelt verhalen over onze geschiedenis, cultuur en natuur. Het helpt ons te begrijpen waar we vandaan komen en verbindt mensen wereldwijd. Daarom is het belangrijk dat we dit erfgoed goed beschermen voor toekomstige generaties. **Q: Hoe komt iets op de Werelderfgoedlijst?** **A:** Een land dat lid is van UNESCO én het Werelderfgoedverdrag kan een plek voordragen bij UNESCO. Dat gebeurt alleen als de plek voldoet aan strenge criteria. Uiteindelijk beslist het internationale Werelderfgoedcomité of de plek wordt toegevoegd aan de lijst. **Q: Waar wordt bij een nominatie op gelet? ** **A:** Om de werelderfgoedstatus te krijgen, moet aangetoond worden dat het erfgoed beschikt over Uitzonderlijke Universele Waarde (in het Engels: OUV). Kort gezegd betekent dit dat het erfgoed zo bijzonder moet zijn dat het onvervangbaar is en van waarde voor de hele mensheid. UNESCO heeft tien criteria opgesteld om de OUV te onderbouwen. Een genomineerd erfgoed moet aan minimaal één van deze criteria voldoen. Daarnaast kijkt het Werelderfgoedcomité naar de authenticiteit en integriteit van het erfgoed. Hierbij spelen ontwerp, materiaal, vakmanschap en setting, naast sociale en culturele aspecten die mede bepalend zijn voor de uitzonderlijke en universele waarde, een rol. De nominatie wordt ondersteund met een uitgebreid nominatiedossier en een beheerplan. In deze dossiers staan details over de begrenzing, de staat van onderhoud, de waarde, de wijze van bescherming en het beheer van het erfgoed. Dit is noodzakelijk om aan te kunnen tonen dat een lidstaat het erfgoed naar behoren duurzaam in stand kan houden. **Q: Hoe lang duurt het voor iets Werelderfgoed wordt? ** **A:** De eisen en criteria waar een nominatie aan moet voldoen zijn zo streng dat het gemakkelijk tien jaar of langer kan duren voordat een site van opname op de nationale voorlopige lijst naar inschrijving op de Werelderfgoedlijst gaat. **Q: Wat doet Nederland om Werelderfgoed te beschermen?** **A:** Nederland heeft wetten die het werelderfgoed beschermen, zoals de Erfgoedwet en de Omgevingswet. Daarnaast moet Nederland elke zes jaar aan UNESCO rapporteren hoe het gaat met de bescherming van het erfgoed. **Q: Wie zorgt voor het beheer en behoud van Werelderfgoed?** **A:** De siteholders zijn verantwoordelijk voor het dagelijks beheer. Dat kunnen gemeenten zijn, maar ook provincies, stichtingen of het Rijk. Zij zorgen voor onderhoud, monitoring en goede informatievoorziening. **Q: Zorgen of klachten over Werelderfgoed? ** **A:** We waarderen het dat mensen zich betrokken voelen en zich zorgen maken over wat er gebeurt bij én rondom het Werelderfgoed. Die betrokkenheid is belangrijk. Het helpt om dit erfgoed goed te beschermen, nu én voor toekomstige generaties. In Nederland is de rijksoverheid eindverantwoordelijk voor het Werelderfgoed. Zij hebben de Nederlandse erfgoederen voorgedragen bij UNESCO en zijn verplicht om te zorgen voor het behoud ervan. Lokale en regionale organisaties nemen het dagelijks beheer op zich. De siteholder (meestal een gemeente, provincie of samenwerkingsverband) is verantwoordelijk voor het beschermen van het erfgoed en het uitvoeren van het bijbehorende beheerplan. Elk Werelderfgoed heeft daarnaast een sitemanager die het dagelijks beheer coördineert. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) ondersteunt siteholders en sitemanagers bij hun werk. De RCE ziet erop toe dat de verplichtingen uit het Werelderfgoedverdrag worden nageleefd. **Q: Waar vind ik officiële documenten, zoals nominatiedossiers, begrenzing van Werelderfgoed en besluiten van UNESCO Parijs?** **A:** De officiële documenten over Werelderfgoed zijn te vinden op de Werelderfgoedwebsite van UNESCO: 🔗 [whc.unesco.org](https://whc.unesco.org) Daar vind je onder andere: - Het nominatiedossier (waarmee het erfgoed is voorgedragen) - De exacte begrenzing van het erfgoedgebied - De officiële besluiten van het Werelderfgoedcomité - State of Conservation Reports (SoCs) – rapporten over de staat van behoud van het erfgoed - Eventuele aanvullende documenten zoals kaartmateriaal, monitoringrapporten en evaluaties Zo navigeer je: 1. Ga naar 2. Zoek de werelderfgoedlocatie die je wilt bekijken (bijv. "Wadden Sea" of "Amsterdam Canal Ring") 3. Klik op de pagina van het erfgoed 4. Onder het tabblad “MAPS” vind je de officiële begrenzing van het gebied 5. Onder het tabblad “DOCUMENTS” vind je: - Het nominatiedossier - Besluiten van het Werelderfgoedcomité - State of Conservation-rapportages (SoCs) - Eventuele andere relevante documenten ## Werelderfgoed: van idee tot lijst [De geschiedenis van UNESCO Werelderfgoed](https://www.youtube.com/watch?v=-GvQXHzk0Nk) ## Nieuws over werelderfgoed ### [Russische aanval op Kyiv zet Holenklooster in brand](https://unesco.nl/nieuws/russische-aanval-op-kyiv-zet-holenklooster-brand) ![lavra.jpg](https://unesco.nl/sites/default/files/2026-06/lavra.jpg) **Date:** 15 juni 2026 Bij een grootschalige aanval op de Oekraïense hoofdstad Kyiv, is het wereldberoemde Holenklooster (Kyiv Pechersk Lavra) geraakt. Het complex staat sinds 1990 op de UNESCO Werelderfgoedlijst. --- ### [Gaswinning onder het Wad bij Ternaard definitief van de baan](https://unesco.nl/nieuws/gaswinning-onder-het-wad-bij-ternaard-definitief-van-de-baan) **Date:** 1 december 2025 --- ### [UNESCO voegt 26 erfgoedsites toe aan de Werelderfgoedlijst](https://unesco.nl/artikel/unesco-voegt-26-erfgoedsites-toe-aan-de-werelderfgoedlijst) **Date:** 14 juli 2025 --- ### [Het Werelderfgoedcomité vergadert: wat kunnen we verwachten?](https://unesco.nl/artikel/het-werelderfgoedcomite-vergadert-wat-kunnen-we-verwachten) **Date:** 7 juli 2025 --- [Alle nieuwsberichten](https://unesco.nl/unesco-actueel) ## Onze partners [![Stichting Werelderfgoed Nederland](/sites/default/files/2026-04/stichting-werelderfgoed-nederland.svg)](https://werelderfgoed.nl) [![Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap](/sites/default/files/2026-04/logo_ministerie_van_onderwijs_cultuur_en_wetenschap.svg)](https://minocw.nl) [![Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed](/sites/default/files/2026-04/logo_rijksdienst_voor_het_cultureel_erfgoed.svg)](https://www.cultureelerfgoed.nl/) ## Contactpersoon - **Lisanne Louise Bedaux**, Adviseur Cultuur en Erfgoed van de Nederlandse UNESCO Commissie — [lbedaux@unesco.nl](mailto:lbedaux@unesco.nl)