# Grenzen van het Romeinse Rijk – De Neder-Germaanse Limes ## Afbeeldingen ![Neder-Romeinse Limes DomUnder in Utrecht ](https://unesco.nl/sites/default/files/DomUnder%20004.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Met behulp van schanskorven is een visualisatie gemaakt van de ondergrondse overblijfselen van een stenen fort](https://unesco.nl/sites/default/files/1.%20Frontiers%20of%20the%20Romans.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Stichting Tijdlijn | © Nederlandse Limes Samenwerking (NL) | whc.unesco.org/en/documents/187699) ![Visualisatie met moderne materialen van de verdedigingswerken en van het hoofdkwartier van een stenen fort. Op de achtergrond de snelweg A12. Uitzicht naar het noordoosten](https://unesco.nl/sites/default/files/2.%20Visualisation.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Stichting Tijdlijn | © Nederlandse Limes Samenwerking (NL) | whc.unesco.org/en/documents/187701) ![Beton markeert een stenen fort. In het glazen compartiment bevinden zich wat overblijfselen)](https://unesco.nl/sites/default/files/3.%20Stone%20Fort.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: J. Savelkouls | © Nederlandse Limes Samenwerking (NL) | whc.unesco.org/en/documents/187703) ![Luchtfoto van een verlaten grindwiningsgebied op de plek van het legionairsfort Vetera II](https://unesco.nl/sites/default/files/6.%20Aerial%20view.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: B. Song | : © LVR-Amt für Bodendenkmalpflege im Rheinland) ![Romeinse vondsten en inscripties sieren het exedra-vormige graf van graaf Jan Maurits, prins van Naussau (1604–1679) in Kleef. De vondsten zijn in de moderne tijd vervangen door reproducties.](https://unesco.nl/sites/default/files/7.%20Reproductions%20in%20modern%20times.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: W. Wegener | © LVR-Amt für Bodendenkmalpflege im Rheinland | whc.unesco.org/en/documents/187713) ![Limes Gezicht van Nijmegen](https://unesco.nl/sites/default/files/Limes%20Gezicht%20van%20Nijmegen%20010.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Castellum Hoge Woerd](https://unesco.nl/sites/default/files/Castellum%20Hoge%20Woerd%20006.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Castellum Hoge Woerd](https://unesco.nl/sites/default/files/Castellum%20Hoge%20Woerd%20001.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Toren bij Fort Vechten](https://unesco.nl/sites/default/files/Fort%20Vechten%20Toren%20003.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Limes Castellum Hoge Woerd](https://unesco.nl/sites/default/files/Limes%20Castellum%20Hoge%20Woerd%20011.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Drive-Inn Museum Castellum Woerden](https://unesco.nl/sites/default/files/Drive%20inn%20Museum%20Castellum%20Woerden%20009.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Limes Museum Het Valkhof](https://unesco.nl/sites/default/files/Limes%20Museum%20Het%20Valkhof%20011.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Limes Tempel Kerk Elst](https://unesco.nl/sites/default/files/Limes%20Tempel%20Kerk%20Elst%20007.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Neder-Germaanse Limes - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) Landen: Nederland, Duitsland Jaar van inschrijving: 2021 [Meer informatie op de internationale site van UNESCO](https://whc.unesco.org/en/list/1631) [Bekijk locatie op Google Maps](https://www.google.com/maps?q=52.179445906986,4.4313317682) [Website van de Neder-Germaanse Limes](https://www.limes.nl/) ## Geschiedenis Deze werelderfgoedsite loopt ongeveer 400 kilometer langs het laatste deel van het stroomgebied van de Rijn, van het Rijnlandse Massief in Duitsland tot de Noordzeekust in Nederland. De Limes bestaan uit 102 onderdelen die vroeger deel uitmaakten van de grens van het Romeinse Rijk. In de tweede eeuw na Christus liep deze grens door delen van Europa, het Midden-Oosten en Noord-Afrika en was ongeveer 7500 kilometer lang. ## Unieke kenmerken De site bestaat uit militaire en civiele gebieden die de grens van Neder-Germanië aangaven tussen de eerste en vijfde eeuw na Christus. Er zijn resten gevonden van militaire bases, forten, torens, tijdelijke kampen, wegen, havens, een vlootbasis, een kanaal en een aquaduct. Ook zijn er overblijfselen van civiele nederzettingen, steden, begraafplaatsen, heiligdommen, een amfitheater en een paleis. Bijna alles ligt ondergronds begraven. Door de natte grond langs de rivier zijn veel van deze resten, zoals bouwwerken en organisch materiaal, goed bewaard gebleven. ## Andere werelderfgoedsites in Nederland en Duitsland - [Waterbeheersysteem van Augsburg](https://unesco.nl/werelderfgoed/waterbeheersysteem-van-augsburg) - [Kloostereiland Reichenau](https://unesco.nl/werelderfgoed/kloostereiland-reichenau) - [Schokland en omgeving](https://unesco.nl/werelderfgoed/schokland-en-omgeving) - [Boven Midden-Rijndal](https://unesco.nl/werelderfgoed/boven-midden-rijndal) - [Mathildenhöhe, Darmstadt. Duitsland](https://unesco.nl/werelderfgoed/mathildenhohe-darmstadt-duitsland) - [Moravische kerknederzettingen](https://unesco.nl/werelderfgoed/moravische-kerknederzettingen) - [Droogmakerij de Beemster (Beemster Polder)](https://unesco.nl/werelderfgoed/droogmakerij-de-beemster-beemster-polder) - [Oude stad van Regensburg met Stadtamhof](https://unesco.nl/werelderfgoed/oude-stad-van-regensburg-met-stadtamhof) - [Grotten en IJstijdkunst in de Zwabische Jura](https://unesco.nl/werelderfgoed/grotten-en-ijstijdkunst-de-zwabische-jura) - [Hanzestad Lübeck](https://unesco.nl/werelderfgoed/hanzestad-lubeck) - [Kathedraal van Naumburg](https://unesco.nl/werelderfgoed/kathedraal-van-naumburg)