--- json_ld: {"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/unesco.nl\/#organization","name":"Nederlandse UNESCO Commissie","alternateName":"UNESCO Nederland","url":"https:\/\/unesco.nl\/","email":"info@unesco.nl","telephone":"+31703315484","address":{"@type":"PostalAddress","streetAddress":"Prins Willem-Alexanderhof 20","postalCode":"2595 BE","addressLocality":"Den Haag","addressCountry":"NL"},"logo":{"@type":"ImageObject","url":"https:\/\/unesco.nl\/themes\/cinnamon\/assets\/images\/svg-files\/logo.svg"},"sameAs":["https:\/\/www.instagram.com\/unesco_nl","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/netherlands-national-commission-for-unesco","https:\/\/www.youtube.com\/@NederlandseUNESCOCommissie"]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/unesco.nl\/#website","name":"UNESCO Nederland","url":"https:\/\/unesco.nl\/","inLanguage":"nl-NL","publisher":{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/unesco.nl\/#organization"},"potentialAction":{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/unesco.nl\/zoeken?filter%5B1%5D={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}},{"@type":"ItemPage","@id":"https:\/\/unesco.nl\/werelderfgoed\/hollandse-waterlinies#webpage","url":"https:\/\/unesco.nl\/werelderfgoed\/hollandse-waterlinies","name":"Hollandse Waterlinies","inLanguage":"nl-NL","isPartOf":{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/unesco.nl\/#website"},"description":"Geschiedenis\nIn 2021 werd de Nieuwe Hollandse Waterlinie toegevoegd aan de bestaande werelderfgoedsite Stelling van Amsterdam, die al sinds 1996 op de Werelderfgoedlijst stond. Samen heten ze nu de Hollandse Waterlinies. Naast de ring van verdedigingswerken rond de stad Amsterdam strekt de site zich uit van het IJsselmeer (voorheen bekend als Zuiderzee) bij Muiden tot de monding van de Biesbosch bij Werkendam. De linies zijn gebouwd tussen 1814 en 1940 en illustreren een enkel militair verdedigingssysteem.\nUnieke kenmerken\nhet verdedigingssysteem maakt gebruik van onder water gezette velden, waterwerken en verschillende verdedigingswerken\/forten en militaire posten over een gebied van 200 kilometer. Het centrum van het land werd beschermd door een aaneengesloten groep polders die door middel van een ingenieus systeem van kanalen en sluizen onder water gezet kon worden. Om deze waterwerken te beschermen werden 96 forten gebouwd; ook vormen 6 middeleeuwse vestingen en 2 kastelen onderdeel van het systeem. Fort Pannerden, ook wel de kraan van de waterlinie genoemd, is een van de belangrijkste onderdelen.\nWebsite van de Hollandse Waterlinies.\n"},{"@type":"LandmarksOrHistoricalBuildings","@id":"https:\/\/unesco.nl\/werelderfgoed\/hollandse-waterlinies#place","name":"Hollandse Waterlinies","description":"Geschiedenis\nIn 2021 werd de Nieuwe Hollandse Waterlinie toegevoegd aan de bestaande werelderfgoedsite Stelling van Amsterdam, die al sinds 1996 op de Werelderfgoedlijst stond. Samen heten ze nu de Hollandse Waterlinies. Naast de ring van verdedigingswerken rond de stad Amsterdam strekt de site zich uit van het IJsselmeer (voorheen bekend als Zuiderzee) bij Muiden tot de monding van de Biesbosch bij Werkendam. De linies zijn gebouwd tussen 1814 en 1940 en illustreren een enkel militair verdedigingssysteem.\nUnieke kenmerken\nhet verdedigingssysteem maakt gebruik van onder water gezette velden, waterwerken en verschillende verdedigingswerken\/forten en militaire posten over een gebied van 200 kilometer. Het centrum van het land werd beschermd door een aaneengesloten groep polders die door middel van een ingenieus systeem van kanalen en sluizen onder water gezet kon worden. Om deze waterwerken te beschermen werden 96 forten gebouwd; ook vormen 6 middeleeuwse vestingen en 2 kastelen onderdeel van het systeem. Fort Pannerden, ook wel de kraan van de waterlinie genoemd, is een van de belangrijkste onderdelen.\nWebsite van de Hollandse Waterlinies.\n","url":"https:\/\/unesco.nl\/werelderfgoed\/hollandse-waterlinies","geo":{"@type":"GeoCoordinates","latitude":"52.326300259587","longitude":"5.1165294206136"},"mainEntityOfPage":{"@type":"ItemPage","@id":"https:\/\/unesco.nl\/werelderfgoed\/hollandse-waterlinies#webpage"}},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/unesco.nl\/werelderfgoed\/hollandse-waterlinies.md#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/unesco.nl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Werelderfgoed","item":"https:\/\/unesco.nl\/werelderfgoed"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Hollandse-waterlinies.md","item":"https:\/\/unesco.nl\/werelderfgoed\/hollandse-waterlinies.md"}]}]} --- # Hollandse Waterlinies ## Afbeeldingen ![jessica_de_korte_-_fort_bij_uitermeer-k.jpg](https://unesco.nl/sites/default/files/2025-12/jessica_de_korte_-_fort_bij_uitermeer-k.jpg) **Bijschrift afbeelding:** Het Fort bij Uitermeer maakt deel uit van Werelderfgoedsite Hollandse Waterlinies. (Foto: Jessica de Korte) ![Fort Spion](https://unesco.nl/sites/default/files/7.%20Fort%20Spion.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Stichting Acquarius | © New Dutch Waterline | Permanent URL: whc.unesco.org/en/documents/172339) ![Fort Everdingen](https://unesco.nl/sites/default/files/2.%20Fort%20Everdingen_0.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Stichting Acquarius | © New Dutch Waterline | Permanent URL: whc.unesco.org/en/documents/172341) ![Fort aan den Drecht](https://unesco.nl/sites/default/files/Fort%20aan%20de%20Drecht%20039.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Hollandse Waterlinies - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Fort aan de Jisperweg](https://unesco.nl/sites/default/files/Fort%20aan%20de%20Jisperwg%20001.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Hollandse Waterlinies - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Forteiland Pampus](https://unesco.nl/sites/default/files/Pampus%20057.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Hollandse Waterlinies - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Fort Kudelstaart](https://unesco.nl/sites/default/files/Fort%20Kudelstaart%20001.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Hollandse Waterlinies - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Fort Kij'k](https://unesco.nl/sites/default/files/Fort%20Kij%27k%20072.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Hollandse Waterlinies - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Hollandse Waterlinie Blokhovenpolder](https://unesco.nl/sites/default/files/Holl%20Waterlinie%20Blokhovenpoleder%20005.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Hollandse Waterlinies - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Forteiland Pampus](https://unesco.nl/sites/default/files/Pampus%20035.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Hollandse Waterlinies - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![Vesting van Gorinchem](https://unesco.nl/sites/default/files/1.%20Gorinchem.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Stichting Acquarius | © New Dutch Waterline | Permanent URL: whc.unesco.org/en/documents/172342) ![Vuurtoreneiland](https://unesco.nl/sites/default/files/Vuurtoreneiland%20042.jpg) **Bijschrift afbeelding:** (Foto: Hollandse Waterlinies - Fotograaf Bertel Kolthof © Stichting Werelderfgoed Nederland) ![12528160884_feb45f64ef_o.jpg](https://unesco.nl/sites/default/files/2025-12/12528160884_feb45f64ef_o.jpg) **Bijschrift afbeelding:** Slot Loevestein is onderdeel van de Werelderfgoedsite Hollandse Waterlinies. **Bron afbeelding:** [(Foto: Gerard Mengerink | CC BY-NC-ND 2.0 via Flickr.com)](https://flickr.com/photos/gerard_mengerink/) Land: Nederland Jaar van inschrijving: 1996+2021 [Meer informatie op de internationale site van UNESCO](https://whc.unesco.org/en/list/759) [Bekijk locatie op Google Maps](https://www.google.com/maps?q=52.326300259587,5.1165294206136) [Vind je weg langs de Hollandse Waterlinies](https://www.hollandsewaterlinies.nl/nl/plan-je-bezoek/plekken-om-te-bezoeken) ## Geschiedenis In 2021 werd de Nieuwe Hollandse Waterlinie toegevoegd aan de bestaande werelderfgoedsite Stelling van Amsterdam, die al sinds 1996 op de Werelderfgoedlijst stond. Samen heten ze nu de Hollandse Waterlinies. Naast de ring van verdedigingswerken rond de stad Amsterdam strekt de site zich uit van het IJsselmeer (voorheen bekend als Zuiderzee) bij Muiden tot de monding van de Biesbosch bij Werkendam. De linies zijn gebouwd tussen 1814 en 1940 en illustreren een enkel militair verdedigingssysteem. ## Unieke kenmerken het verdedigingssysteem maakt gebruik van onder water gezette velden, waterwerken en verschillende verdedigingswerken/forten en militaire posten over een gebied van 200 kilometer. Het centrum van het land werd beschermd door een aaneengesloten groep polders die door middel van een ingenieus systeem van kanalen en sluizen onder water gezet kon worden. Om deze waterwerken te beschermen werden 96 forten gebouwd; ook vormen 6 middeleeuwse vestingen en 2 kastelen onderdeel van het systeem. Fort Pannerden, ook wel de kraan van de waterlinie genoemd, is een van de belangrijkste onderdelen. [Website van de Hollandse Waterlinies.](http://www.hollandsewaterlinies.nl/) ## Andere werelderfgoedsites in Nederland - [Ir. D.F. Woudagemaal (D.F. Wouda Stoompompstation)](https://unesco.nl/werelderfgoed/ir-df-woudagemaal-df-wouda-stoompompstation) - [Droogmakerij de Beemster (Beemster Polder)](https://unesco.nl/werelderfgoed/droogmakerij-de-beemster-beemster-polder) - [Rietveld Schröderhuis](https://unesco.nl/werelderfgoed/rietveld-schroderhuis) - [Grenzen van het Romeinse Rijk – De Neder-Germaanse Limes](https://unesco.nl/werelderfgoed/grenzen-van-het-romeinse-rijk-de-neder-germaanse-limes) - [Molens van Kinderdijk-Elshout](https://unesco.nl/werelderfgoed/molens-van-kinderdijk-elshout) - [Koloniën van Weldadigheid](https://unesco.nl/werelderfgoed/kolonien-van-weldadigheid) - [Zeventiende-eeuwse grachtengordel van Amsterdam binnen de Singelgracht](https://unesco.nl/werelderfgoed/zeventiende-eeuwse-grachtengordel-van-amsterdam-binnen-de-singelgracht) - [Eise Eisinga Planetarium](https://unesco.nl/werelderfgoed/eise-eisinga-planetarium) - [Van Nellefabriek](https://unesco.nl/werelderfgoed/van-nellefabriek) - [Waddenzee](https://unesco.nl/werelderfgoed/waddenzee) - [Schokland en omgeving](https://unesco.nl/werelderfgoed/schokland-en-omgeving)