Een vrije en veilige wetenschap
Academische vrijheid en de veiligheid van wetenschappers zijn belangrijk voor een goed functionerende wetenschap. Deze waarden zorgen dat de Nederlandse kennisgemeenschap onafhankelijk, zonder angst of druk, werk kan doen dat de samenleving ten goede komt. Daarvoor zet de UNESCO Commissie zich in.
Waarom 'vrij en veilig'?
Academische vrijheid en de veiligheid van wetenschappers zijn belangrijk voor een goed functionerende wetenschap. Deze waarden zorgen dat de Nederlandse kennisgemeenschap onafhankelijk werk kan doen dat de samenleving ten goede komt. Daarmee vormen ze samen voorwaarden voor een gezonde democratische rechtstaat.
Academische vrijheid en veiligheid: de rol van UNESCO
Voor UNESCO, als VN-organisatie voor de wetenschap, is een vrije en veilige wetenschap een prioriteit. Het bracht in 2017 een Aanbeveling over Science and Scientific Researchers uit, ondertekend door 194 lidstaten, volledig gericht op het versterken van de positie van wetenschap en wetenschappers. In 2023 volgde een speciaal UNESCO-programma over de vrijheid en veiligheid van wetenschappers, dat met hulp van Nederland werd opgericht.
Advies van de Commissie over academische vrijheid en de veiligheid van wetenschappers
De Nederlandse UNESCO Commissie maakt zich zorgen over de academische vrijheid en de veiligheid van wetenschappers in binnen- en buitenland. Zij vindt dat de minister kan zorgen dat wetenschappers vrijer hun onderzoek kunnen uitvoeren, en dat onderzoekers en docenten veilig hun werk kunnen doen. De Commissie bracht daarom in 2025 een adviesrapport uit.
Academische vrijheid is geen luxe, maar een fundament onder een democratische samenleving. Bij sterke politieke inmenging verliezen we meer dan alleen kennis.
Jeroen Geurts
− Lid Nederlandse UNESCO Commissie −
Als wetenschappers zwijgen uit angst, verliest de samenleving haar spiegel. Onze Commissie wil helpen die stem te beschermen – met kennis, met netwerken, en als waakhond voor vrije wetenschap.
Sarah de Rijcke
− Lid Nederlandse UNESCO Commissie −