**Onderdeel van publicatie:** [Werkprogramma 2026-2027: ‘Bescherm wat mensen bindt’](https://unesco.nl/werkprogramma) **Publicatiedatum:** 2 maart 2026 **Laatst gewijzigd:** 27 maart 2026 **Type:** Werkprogramma **Auteur:** [Marielies Schelhaas](https://unesco.nl/medewerker/marielies-schelhaas) ![cover_werkprogramma_2026-2027_def.jpg](https://unesco.nl/sites/default/files/2026-03/cover_werkprogramma_2026-2027_def.jpg) **Bijschrift afbeelding:** Cover van het Werkprogramma 'Bescherm wat mensen bindt' 2026-2027. **Bijlage:** [Werkprogramma_NL_UNESCO_Commissie_2026-2027.pdf](https://unesco.nl/sites/default/files/2026-03/Werkprogramma_NL_UNESCO_Commissie_2026-2027.pdf) # Vrije en veilige wetenschap Vrijheid en veiligheid vormen de voorwaarden voor het bevorderen van gelijke kansen en een meer open manier van werken in de wetenschap. Wetenschappers kan immers niet worden gevraagd meer naar buiten te treden met hun werk als zij zich niet veilig voelen of als zij geen aanspraak kunnen maken op hun academische vrijheid. Met name vrouwen en gemarginaliseerde groepen hebben het eerst én het meest last van onveiligheid. De komende periode zetten we daarom in op de uitvoering van het advies *Een vrije en veilige wetenschap* dat de Commissie in 2025 uitbracht. Daarbij zal de Commissie de netwerken en expertise van haar leden stimuleren om te zorgen dat de vijf adviezen uit het advies worden opgevolgd. Ook zal de Commissie het gesprek aangaan met instellingen in het hoger onderwijs over hun verantwoordelijkheid in het beschermen van academische vrijheid. De Commissie vormt de Nederlandse schakel met het internationale UNESCO-programma over vrijheid en veiligheid (dat ook door het ministerie van OCW gesteund wordt). Ze zorgt dat goede praktijken die binnen dit programma worden gedeeld, ook bekend raken in eigen land – en andersom. Daarnaast is de Commissie goed gepositioneerd om dit onderwerp breder maatschappelijk bespreekbaar maken. In samenwerking met de Jongerencommissie gaat de Commissie een korte videoreeks ontwikkelen over vrijheid in de wetenschap, en organiseert het een event rondom academische vrijheid. UNESCO Leerstoelen worden nadrukkelijk betrokken bij dit thema, onder meer via hun bijdragen aan het volgende Chairs-event, en via persoonlijke reflecties op academische vrijheid in de praktijk (zie ‘Leerstoelen’). Ook betrekken we bij activiteiten rond academische vrijheid leraren, journalisten, en jongeren, zodat zichtbaar wordt hoe academische vrijheid doorwerkt in onderwijs en media. Dit vergroot het publieke en politieke draagvlak voor dit thema. ## Inhoudsopgave [Werkprogramma 2026-2027: ‘Bescherm wat mensen bindt’](https://unesco.nl/werkprogramma) - [Waar we voor staan ](https://unesco.nl/werkprogramma/waar-we-voor-staan) - [Wat we willen bereiken ](https://unesco.nl/werkprogramma/wat-we-willen-bereiken) - [Wat gaan we daarvoor doen ](https://unesco.nl/werkprogramma/wat-gaan-we-daarvoor-doen) - [Meer impact door prioritering, samenhang en ruimte voor actualiteit ](https://unesco.nl/werkprogramma/meer-impact-door-prioritering-samenhang-en-ruimte-voor-actualiteit) - [Waar komen we vandaan? ](https://unesco.nl/werkprogramma/waar-komen-we-vandaan) - [Thema 1: Versterken van het netwerk van de Nederlandse UNESCO-erkenningen](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen) - [Versterken van het netwerk ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen/versterken-van-het-netwerk) - [Werelderfgoed ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen/werelderfgoed) - [Immaterieel Erfgoed ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen/immaterieel-erfgoed) - [Documentair erfgoed – Memory of the World ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen/documentair-erfgoed-memory-of-the-world) - [UNESCO Scholen ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen/unesco-scholen) - [UNESCO Leerstoelen ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen/unesco-leerstoelen) - [UNESCO Gebieden: Geoparken en Mens & Biosfeergebieden ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen/unesco-gebieden-geoparken-en-mens-biosfeergebieden) - [UNESCO Stedennetwerken ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen/unesco-stedennetwerken) - [Herdenkingsplekken Slavernijverleden ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-1-versterken-van-het-netwerk-van-de-nederlandse-unesco-erkenningen/herdenkingsplekken-slavernijverleden) - [Thema 2: Onderwijs voor veerkracht in een veranderende samenleving ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-2-onderwijs-voor-veerkracht-een-veranderende-samenleving) - [Nieuwkomersonderwijs](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-2-onderwijs-voor-veerkracht-een-veranderende-samenleving/nieuwkomersonderwijs) - [Wereldburgerschap ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-2-onderwijs-voor-veerkracht-een-veranderende-samenleving/wereldburgerschap) - [Leraren: Recommendation on the status of the teacher ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-2-onderwijs-voor-veerkracht-een-veranderende-samenleving/leraren-recommendation-the-status-of-the-teacher) - [Leraren en AI ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-2-onderwijs-voor-veerkracht-een-veranderende-samenleving/leraren-en-ai) - [Thema 3: De wetenschap is van iedereen ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-3-de-wetenschap-van-iedereen) - [Vrije en veilige wetenschap ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-3-de-wetenschap-van-iedereen/vrije-en-veilige-wetenschap) - [For Women in Science ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-3-de-wetenschap-van-iedereen/women-science) - [Open Wetenschap ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-3-de-wetenschap-van-iedereen/open-wetenschap) - [Thema 4: Cultuur en erfgoed als fundament van een verbonden en weerbare samenleving ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-4-cultuur-en-erfgoed-als-fundament-van-een-verbonden-en-weerbare-samenleving) - [Weerbaar erfgoed en een weerbare samenleving ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-4-cultuur-en-erfgoed-als-fundament-van-een-verbonden-en-weerbare-samenleving/weerbaar-erfgoed-en-een-weerbare-samenleving) - [Gelijke waardering van alle vormen van cultuur en erfgoed ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-4-cultuur-en-erfgoed-als-fundament-van-een-verbonden-en-weerbare-samenleving/gelijke-waardering-van-alle-vormen-van-cultuur-en-erfgoed) - [Thema 5: Bescherming en verantwoordelijkheid van vrije media](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-5-bescherming-en-verantwoordelijkheid-van-vrije-media) - [Vertrouwen en verantwoordelijkheid van media ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-5-bescherming-en-verantwoordelijkheid-van-vrije-media/vertrouwen-en-verantwoordelijkheid-van-media) - [Het belang van vrije media ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-5-bescherming-en-verantwoordelijkheid-van-vrije-media/het-belang-van-vrije-media) - [Programmabrede thema’s ](https://unesco.nl/werkprogramma/programmabrede-themas) - [Samenwerking overheid ](https://unesco.nl/werkprogramma/programmabrede-themas/samenwerking-overheid) - [Communicatie ](https://unesco.nl/werkprogramma/programmabrede-themas/communicatie) - [Cariben ](https://unesco.nl/werkprogramma/programmabrede-themas/cariben) - [Jongeren ](https://unesco.nl/werkprogramma/programmabrede-themas/jongeren) - [Internationale UNESCO Commissies ](https://unesco.nl/werkprogramma/programmabrede-themas/internationale-unesco-commissies) - [UNESCO Internationaal ](https://unesco.nl/werkprogramma/programmabrede-themas/unesco-internationaal) - [Samenstelling Nederlandse UNESCO Commissie en bureau (01-01-2026) ](https://unesco.nl/werkprogramma/samenstelling-nederlandse-unesco-commissie-en-bureau-01-01-2026) - [Lijst van Nederlandse UNESCO-erkenningen (Koninkrijk) (01-01-2026)](https://unesco.nl/werkprogramma/lijst-van-nederlandse-unesco-erkenningen-koninkrijk-01-01-2026) [← Vorige: Thema 2: Onderwijs voor veerkracht in een veranderende samenleving ](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-2-onderwijs-voor-veerkracht-een-veranderende-samenleving) [Volgende: Thema 4: Cultuur en erfgoed als fundament van een verbonden en weerbare samenleving →](https://unesco.nl/werkprogramma/thema-4-cultuur-en-erfgoed-als-fundament-van-een-verbonden-en-weerbare-samenleving)